Kasko sigortası, poliçede seçilen kapsam dâhilinde aracın uğradığı doğrudan maddi zararları güvence altına alır. Dar kasko, kasko, genişletilmiş kasko ve tam kasko ürünlerinin teminatları aynı değildir. Bu nedenle şirketin hasarı reddetmesi değerlendirilirken önce poliçenin ürün adı değil, teminat tablosu, klozlar, muafiyetler ve genel şartlar okunmalıdır. Ret kararının geçerli olabilmesi için dayanılan istisnanın sözleşmede bulunması ve olayla bağlantısının ortaya konulması gerekir. Soyut şüphe veya eksik araştırma, tek başına tazminatın reddini haklı kılmaz.
Teminat Dışında Kalan Olaylar
Kasko Genel Şartları savaş, nükleer risk, kamu otoritesinin tasarrufu, aracın ruhsatsız yarışta kullanılması ve poliçede teminat altına alınmamış bazı riskleri kapsam dışında bırakabilir. Deprem, sel, dolu, terör, anahtar kullanılarak hırsızlık, kemirgen zararı veya yurt dışı kullanım gibi riskler ürün kapsamına göre ek teminat gerektirebilir. Mekanik arıza, eskime, paslanma ve bakım eksikliği kaza niteliğinde ani dış etki yoksa kural olarak kasko hasarı değildir. Ancak mekanik arızanın teminatlı bir kazanın sonucu olması hâlinde ayrım yeniden yapılmalıdır.
Alkol ve ehliyetsiz kullanım
Sürücünün alkollü veya gerekli sürücü belgesi olmadan araç kullanması ciddi ret ve rücu riski doğurur. Bununla birlikte her dosyada olay, poliçe hükmü ve hasarla davranış arasındaki illiyet bağı değerlendirilmelidir. Alkol ölçümünün zamanı, cihaz kaydı, sağlık raporu, kazanın oluş biçimi ve sürücünün kimliği önem taşır. Şirket yalnızca tutanaktaki genel ifadeye dayanmışsa belge ve teknik inceleme istenebilir. Sürücü değişikliği veya gerçeğe aykırı beyan ise ayrıca hak kaybına ve cezai riske yol açabilir.
Beyan Yükümlülüğünün İhlali
Sigorta ettiren sözleşme kurulurken sigortacının risk değerlendirmesi için sorduğu sorulara doğru cevap vermelidir. Aracın kullanım türü, geçmiş hasarlar, aksesuarlar, sürücü profili ve ticari faaliyet bilgileri primi veya sözleşme kararını etkileyebilir. Yanlış ya da eksik beyanın sonucu; kast, ihmal, rizikoyla bağlantı ve sigortacının doğru bilgiyi bilseydi sözleşmeyi hangi şartla yapacağına göre değişir. Her yanlışlık otomatik tam ret oluşturmaz. Sigortacı beyan formunu, sorulan açık soruyu ve karar üzerindeki etkisini göstermelidir.
Prim ve Poliçenin Yürürlüğü
Aksi kararlaştırılmadıkça sigortacının sorumluluğu primin tamamının veya taksitli ödeme varsa ilk taksidin ödenmesiyle başlar. Sonraki taksitlerin ödenmemesi hâlinde temerrüt ve fesih süreci poliçe ile kanuna uygun yürütülmelidir. Hasar tarihinde poliçenin yürürlükte olup olmadığı, tahsilat, kredi kartı reddi, yenileme ve fesih bildirimleri kontrol edilmelidir. Acenteye yapılan ödemenin şirket kayıtlarına geçmemesi durumunda acentenin yetkisi ve makbuz önem kazanır.
Hasar İhbarı ve Koruma Yükümlülüğü
Sigortalı rizikoyu öğrendiğinde gecikmeden bildirmeli, zararı azaltmak için makul önlemleri almalı ve şirketin incelemesine izin vermelidir. Geç ihbar tek başına her durumda tam ret nedeni değildir; gecikmenin tazminat veya araştırma üzerindeki etkisi ve kusurun ağırlığı incelenir. Hasarlı aracın deliller kaybolacak şekilde onarılması, parçaların atılması veya aracın incelemeye sunulmaması indirime yol açabilir. Acil güvenlik onarımı gerekiyorsa öncesinde ayrıntılı fotoğraf, video ve servis tespiti alınmalıdır.
Kasıt ve hasarı büyütme
Sigortalının rizikoya kasten sebep olması veya zarar miktarını kasten artırması hâlinde poliçeden doğan hakları düşebilir. Sahte fatura, eski hasarı yeni kazaya ekleme, olay yerini değiştirme veya sürücüyü gizleme yalnızca ret değil, dolandırıcılık soruşturması riski doğurur. Buna karşılık şirketin ‘şüpheli hasar’ kaydı kesin ispat değildir. Somut çelişkiler, teknik rapor ve deliller incelenmeli; sigortalıya açıklama imkânı verilmelidir.
Tazminat Hesabı ve Ödeme Süresi
Kısmi hasarda makul onarım ve çekme giderleri, tam hasar veya çalınmada kaza ya da çalınma tarihindeki rayiç değer esas alınır. Poliçedeki muafiyet, eskime veya kıymet artışı hükümleri açık olmalıdır. Kasko Genel Şartlarına göre eksiksiz belgeler ve kararlaştırılmışsa eksper raporu tesliminden sonra inceleme en geç on iş gününde tamamlanıp ödeme yapılmalı; borç her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olmalıdır. Üç ayda inceleme bitmezse en az yüzde elli avans kuralı gündeme gelir.
Sık Sorulan Sorular
Anahtarla çalınan araç kasko kapsamında mıdır?
Anahtarın ele geçirilme biçimi ve poliçedeki ek teminat belirleyicidir. Dolandırıcılık, emanet, kiralama veya anahtarın zorla alınması aynı hukuki sonucu doğurmaz; özel şartlar incelenmelidir.
Yetkili servis dışında onarım ret sebebi midir?
Poliçede servis seçimi ve tedarik hükümleri bulunabilir. Sigortalının seçimi tazminat miktarını etkileyebilse de her durumda bütün hasarın reddi sonucunu doğurmaz. Şirketin zamanında yönlendirme yapıp yapmadığı da önemlidir.
Sigorta Uyuşmazlığında Deliller ve Başvuru Yolları
Sigorta uyuşmazlıklarında poliçe, genel şartlar ve özel şartlar birlikte okunmalıdır. Teklif formu, bilgilendirme metni, prim makbuzları, hasar ihbarı, eksper raporu, fotoğraf ve video kayıtları, faturalar, sağlık belgeleri, kolluk veya itfaiye tutanakları ile şirket yazışmaları dosyanın temel delilleridir. Başvurunun tarihi ve eklerinin teslim edildiği kayıt altına alınmalıdır. Telefon görüşmesi yapılmışsa görüşmenin zamanı ve başvuru numarası saklanmalı; yalnızca sözlü beyana güvenilmemelidir. Sigortacıdan ret veya eksik ödeme gerekçesinin poliçedeki madde ve hesap yöntemi gösterilerek yazılı açıklanması istenmelidir.
Sigorta şirketine yazılı başvuru
Tahkim veya dava öncesinde talep sigorta şirketine somut ve belgeli biçimde yöneltilmelidir. Başvuruda poliçe ve hasar numarası, riziko tarihi, olay özeti, talep kalemleri, hesaplanan tutar, ödeme hesabı ve ekler listesi bulunmalıdır. Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilecekse şirketin olumsuz nihai cevabı veya başvurudan sonra genel olarak on beş iş günü, trafik sigortasında on beş gün cevap verilmediğini gösteren belge gerekir. Eksik başvuru süreleri ve faiz başlangıcı konusunda tartışma yaratabileceğinden gönderim yöntemi ispatlanabilir olmalıdır.
Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme
Uyuşmazlığın tarafı olan kuruluş tahkim sistemine üyeyse, zorunlu sigortalarda ise kanundaki özel kapsam çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir. Tahkim genellikle uzman hakem, yazılı yargılama ve daha kısa karar süresi avantajı sağlar. Buna karşılık karmaşık tanık dinleme, kapsamlı delil toplama veya birden fazla sigorta dışı davalı bulunan dosyalarda mahkeme yolu uygun olabilir. Tüketici işlemi niteliğindeki poliçelerde tüketici mahkemesi, ticari nitelikteki sözleşmelerde asliye ticaret mahkemesi gündeme gelir. Görev, yetki ve dava şartı arabuluculuk talebin niteliğine göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Zamanaşımı ve faiz
Sigorta taleplerinde zamanaşımı branşa ve talebin hukuki kaynağına göre değişir. Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel sigorta zamanaşımı, Karayolları Trafik Kanunu’ndaki özel süreler, haksız fiil ve ceza zamanaşımı aynı dosyada farklı sonuç doğurabilir. Bu nedenle yalnızca şirket incelemesinin bitmesini beklemek güvenli değildir. Tazminat borcu muaccel olduğunda sigortacı kural olarak ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşebilir; ancak muacceliyet için gerekli belgelerin teslimi ve araştırma süresi önem taşır. Talepte faiz türü ve başlangıç tarihi açıkça gösterilmelidir.
Hak Kaybını Önlemek İçin Pratik Yaklaşım
Riziko gerçekleştiğinde önce can ve mal güvenliği sağlanmalı, zararın büyümesini önleyen makul tedbirler alınmalı ve olay gecikmeden belgelenmelidir. Hasarlı mal, şirket veya eksper incelemesi yapılmadan zorunlu olmadıkça değiştirilmemeli; acil onarım gerekiyorsa önce ayrıntılı görüntü ve fatura alınmalıdır. Poliçe yükümlülükleri içinde öngörülen ihbar, koruma ve belge sunma adımları yerine getirilmelidir. Sigortalı gerçeğe aykırı beyan, sahte fatura veya hasarı büyütme girişiminden kesinlikle kaçınmalıdır; kasıtlı davranış tazminat hakkının tamamen düşmesine ve ceza soruşturmasına yol açabilir.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Teminat kapsamı, özel şartlar, istisnalar, muafiyetler, kaza veya riziko tarihi, kusur, belgeler ve güncel mevzuat somut sonucu değiştirebilir. Hak kaybı riski bulunan uyuşmazlıklarda poliçe ve dosyanın uzman tarafından incelenmesi uygundur.
Bir yanıt yazın